TẠI SAO CHÚNG TA LIÊN TỤC TRÌ HOÃN? HÃY TÌM HIỂU TÂM LÝ HỌC QUẢN LÝ THỜI GIAN

Quản lý thời gian: Thất bại trong chuẩn bị là chuẩn bị cho thất bại

Trong cuộc sống bận rộn hằng ngày, chúng ta thường rơi vào cái bẫy của sự trì hoãn. Bạn nhìn vào danh sách việc cần làm, cảm thấy ngập tràn áp lực, và quyết định lướt mạng xã hội "chỉ 5 phút thôi" trước khi bắt tay vào việc. Nhiều người trong chúng ta tự dán nhãn bản thân là "lười biếng" hay "thiếu nghị lực". Tuy nhiên, dưới góc độ khoa học tâm lý, trì hoãn thực chất là một biểu hiện của sự thất bại trong công tác chuẩn bị.

Huyền thoại bóng rổ John Wooden từng có một câu nói nổi tiếng vào năm 1977: "Khi bạn thất bại trong việc chuẩn bị, bạn đang chuẩn bị cho sự thất bại". Quản lý thời gian một cách thông minh không có nghĩa là bạn phải ép bản thân làm việc liên tục không nghỉ, mà là việc bạn chủ động thiết kế và kiểm soát cách mình tiêu dùng nguồn tài nguyên quý giá nhất: Thời gian.

Bước 1: Theo dõi sát sao và thiết lập "Quỹ thời gian" (Time Budget)

Để bẻ gãy thói quen trì hoãn, các nhà tâm lý học khuyên bạn không nên vội vã áp dụng các hình phạt khắc nghiệt. Thay vào đó, hãy bắt đầu bằng việc theo dõi cách bạn sử dụng thời gian thực tế trong một tuần. Hãy ghi chép lại toàn bộ thời gian dành cho việc cá nhân, học tập, công việc, và cả thời gian rảnh rỗi. Nhiều người sau khi thực hiện việc này đã vô cùng kinh ngạc khi nhận ra bản thân đã lãng phí bao nhiêu thời gian vào những việc vô bổ [90].

Sau khi đã có bức tranh toàn cảnh, bước tiếp theo là xây dựng một "quỹ thời gian" (time budget) thực tế. Một quỹ thời gian lành mạnh cần phải phân bổ cân bằng cho:

• Thời gian nghỉ ngơi, chăm sóc cá nhân và giấc ngủ.

• Thời gian dành cho gia đình, bạn bè và mạng xã hội.

• Thời gian học tập, làm việc chính khóa.

Hãy xác định chính xác thời điểm bạn sẽ thực hiện từng hoạt động bằng cách lập lịch biểu hằng ngày và hằng tuần. Điều này giúp bạn có những khoảng không gian thư giãn hoàn toàn "không cảm thấy tội lỗi" (guilt-free space) vì mọi việc đã được lên lịch trình sẵn sàng.

Bước 2: Quản lý năng lượng tinh thần và "Chơi tấn công" trước môi trường

Bộ não của chúng ta không hoạt động với một mức năng lượng đều đặn suốt 24 giờ. Một số nhiệm vụ đòi hỏi tư duy sâu và khả năng tập trung cực cao. Do đó, hãy học cách quản lý năng lượng tinh thần thay vì chỉ quản lý thời gian. Hãy lên lịch thực hiện các công việc khó khăn, phức tạp vào những khoảng thời gian mà bạn cảm thấy tỉnh táo và tràn đầy năng lượng nhất trong ngày. Đồng thời, hãy dành ra những khoảng nghỉ ngơi hợp lý để phục hồi năng lượng trước khi bước vào thử thách tiếp theo.

Đặc biệt, chìa khóa vàng để chấm dứt sự trì hoãn là bạn phải học cách "chơi tấn công" (play offense) trước môi trường sống.

• Chơi phòng thủ: Là khi bạn chỉ thụ động đón nhận ngày mới, để các sự kiện bên ngoài, các email cắt ngang, hay những cuộc gọi đột xuất điều khiển toàn bộ thời gian của bạn, khiến bạn rơi vào trạng thái căng thẳng và xao nhãng khỏi mục tiêu chính.

• Chơi tấn công: Là khi bạn bắt đầu mỗi ngày với một kế hoạch đã được thiết lập từ trước. Việc chủ động tạo dựng các thói quen hằng ngày và đưa ra các quyết định từ trước sẽ giúp bạn bảo tồn năng lượng não bộ đáng kể nhờ giảm thiểu việc phải đắn đo suy nghĩ xem "bây giờ nên làm gì" mỗi ngày.

Nếu bạn biết chắc chắn rằng mình sẽ học bài 2 tiếng vào buổi sáng trước khi lên lớp, bạn sẽ không lãng phí thời gian và năng lượng để cân nhắc xem có nên học hay không. Hãy sống một cách chủ động và có ý định, từng ngày một.